Στο «Animal Farm», γραμμένο το 1945, ( υπάρχει και το “1984”!), ο Τζορτζ Όργουελ δείχνει πόσο εύκολα μπορούν να διαφθαρούν τα ιδανικά όταν η εξουσία πέφτει σε λάθος χέρια.
Τα ζώα ξεκινούν την επανάστασή τους με το όνειρο της ισότητας, πιστεύοντας ότι θα χτίσουν επιτέλους μια δίκαιη και ισότιμη κοινωνία.
Σιγά-σιγά, όμως, οι ηγέτες αρχίζουν να αλλάζουν τους κανόνες.
Οι λέξεις διαστρεβλώνονται. Η αλήθεια μετατρέπεται σε προπαγάνδα. Και η ισότητα — η ίδια η ιδέα που πυροδότησε την επανάσταση — μεταμορφώνεται σε κάτι εντελώς διαφορετικό.
«Όλα τα ζώα είναι ίσα, αλλά μερικά ζώα είναι πιο ίσα από άλλα.»
Ακούγεται παράλογο, αλλά περιγράφει τέλεια τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί συχνά η εξουσία στον πραγματικό κόσμο. Όσοι έχουν τον έλεγχο ξαναγράφουν τους κανόνες μέχρι η αδικία να αρχίσει να φαίνεται φυσιολογική.Το μήνυμα του Όργουελ παραμένει εξίσου ισχυρό σήμερα όπως ήταν όταν το βιβλίο εκδόθηκε για πρώτη φορά.
Μερικές φορές τα πιο επικίνδυνα συστήματα δεν είναι αυτά που καταπιέζουν ανοιχτά τους ανθρώπους — αλλά αυτά που πείθουν όλους ότι η ανισότητα είναι απόλυτα δίκαιη.
Ο Όργουελ χρειαζόταν τα γουρούνια για να ξαναγράψει τους κανόνες. Σήμερα οι κανόνες ξαναγράφονται από μόνοι τους — χωρίς ιδεολογία, χωρίς ομιλίες, μόνο ένας αλγόριθμος που σου αποδίδει έναν αριθμό και δεν εξηγεί ποτέ το γιατί. Τα πιο επικίνδυνα συστήματα δεν είναι αυτά που σου λένε ψέματα. Είναι αυτά που δεν έχουν καθόλου λόγια. Μόνο δεδομένα…οι τωρινοί ΗΠΑνθρωποι αυτοκτονούν την οικουμένη ολάκερη, ως χαλινωτήρες ισχύος και εξουσίας …
Πόσο αληθινό, και αυτό μου θυμίζει ένα θέμα που εμφανίζεται και στις Γραφές (για όσους διαβάζουν κι αυτό το βιβλίο ).
Η Βίβλος προειδοποιεί επανειλημμένα για ηγέτες που διαστρεβλώνουν τις λέξεις και επαναπροσδιορίζουν τη δικαιοσύνη για να προστατεύσουν την εξουσία τους. Ο Ησαΐας έγραψε κάποτε: «Ουαί σε εκείνους που αποκαλούν το κακό καλό και το καλό κακό, που βάζουν το σκοτάδι αντί για φως και το φως αντί για σκοτάδι» (Ησαΐας 5:20). Είναι μια πολύ παρόμοια ιδέα (όταν η γλώσσα και η αλήθεια χειραγωγούνται, η αδικία μπορεί να αρχίσει να φαίνεται φυσιολογική).
Το ενδιαφέρον είναι ότι ο Ιησούς αμφισβήτησε άμεσα αυτό το είδος δομής εξουσίας. Είπε στους μαθητές Του ότι οι ηγέτες των εθνών τείνουν να κυριαρχούν πάνω στους άλλους, αλλά μεταξύ των μαθητών Του η μεγαλοσύνη πρέπει να μοιάζει με υπηρεσία (Μάρκος 10:42–43).
Έτσι, τόσο ο Όργουελ όσο και οι συγγραφείς της Βίβλου φαίνεται να αναγνωρίζουν τον ίδιο κίνδυνο… όταν οι άνθρωποι αποκτούν εξουσία, ο πειρασμός είναι να αναδιαμορφώσουν την αλήθεια και τους κανόνες με τρόπους που δικαιολογούν τη θέση τους.
Κωνσταντίνος Ν. Μουρούτης